અસામ સરકારે જમીન રેકોર્ડ વ્યવસ્થાપનને આધુનિક બનાવવાના પ્રયાસ રૂપે ૨૫ જૂન ૨૦૧૬ના રોજ ₹૪૮,૬૫,૧૪૮ મંજૂર કર્યા હતા (પત્ર ક્રમાંક RRG.77/2015/11). આ રકમ BHUNAKSHA નામની ખાસ સોફ્ટવેર પ્રણાલી અમલમાં મૂકવા માટે NIC (National Informatics Centre) દ્વારા આપવામાં આવેલી પ્રસ્તાવના આધારે મંજૂર કરવામાં આવી હતી. આ સોફ્ટવેરનો ઉદ્દેશ રાજ્યના તમામ આવકવેરા મંડળો (Revenue Circles) માટે કેડાસ્ટ્રલ (જમીનના ભાગોના) નકશા ડિજિટલ ફોર્મેટમાં તૈયાર કરવાનો છે.
આ મંજૂર રકમમાંથી ₹૩૭.૫૦ લાખ NICSI ને પૂર્વ ચૂકવણી રૂપે આપવામાં આવ્યા હતા, જેથી ફ્રી ઓફ કાસ્ટ (FOC) આધાર પર ટેકનિકલ સ્ટાફની નિમણૂક કરી શકાય. આ પ્રોજેક્ટની દેખરેખ શ્રી હેમંત શૈકિયા, NICના સિનિયર ટેક્નિકલ ડિરેક્ટર દ્વારા કરવામાં આવી રહી છે. તેમણે આસામ માટે BHUNAKSHA પ્રોજેક્ટ હેઠળ ૨૧ સહાયકોની પસંદગી વિશે જાણ પણ મેળવી હતી.
ડિજિટલ ઈન્ડિયા જમીન રેકોર્ડ આધુનિકીકરણ યોજના (DILRMP)
ડિજિટલ ઈન્ડિયા લેન્ડ રેકોર્ડ્સ મોર્ડનાઈઝેશન પ્રોગ્રામ (DILRMP) ભારત સરકારની મુખ્ય યોજના છે, જે દેશભરમાં જમીન રેકોર્ડ વ્યવસ્થાપનનું રૂપાંતરણ લાવવાનું લક્ષ્ય રાખે છે. આ યોજના ૨૦૦૮માં શરૂ કરવામાં આવી હતી અને ૨૦૧૬માં ડિજિટલ ઈન્ડિયા અભિયાન સાથે જોડાઈ હતી.
DILRMPના મુખ્ય હેતુઓ છે:
- જમીન રેકોર્ડ્સ ડિજિટલ બનાવવી
- મિલકતના વિવાદ ઘટાડવા
- જમીન શાસનમાં પારદર્શિતા લાવવી
- લોકો માટે જમીન સંબંધિત માહિતી સરળ બનાવવી
આ યોજના દ્વારા સરકાર લોકો માટે સુરક્ષિત, બદલાવ ન થઈ શકે એવા અને નાગરિકમૈત્રીપુર્ણ જમીન રેકોર્ડ્સ સુલભ બનાવવા માંગે છે.
રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે જમીન રેકોર્ડ પોર્ટલ
દરેક ભારતીય રાજ્ય અને યુનિયન ટેરિટરીએ પોતપોતાનું ડિજિટલ જમીન રેકોર્ડ પોર્ટલ શરૂ કર્યું છે, જેમાં નાગરિકો સરળતાથી:
- જમીન માલિકીની વિગતો (RoR – Record of Rights) તપાસી શકે છે
- જમીનનો નકશો (Bhunaksha) જોઈ શકે છે
- નામ ફેરફાર અથવા માલિકી બદલી માટે અરજી કરી શકે છે
- જમીન સંબંધિત દસ્તાવેજો ડાઉનલોડ કરી શકે છે
અસામ માટે પોર્ટલ લિંક:
🔗 https://revenueassam.nic.in
અન્ય રાજ્યોનાં પોર્ટલની યાદી:
| રાજ્ય / UT | જમીન રેકોર્ડ પોર્ટલ |
| ગુજરાત | https://anyror.gujarat.gov.in |
Bhulekh – તમામ રાજ્ય માટે કેન્દ્રિત પોર્ટલ
Bhulekh Land Record Portal એ એક કેન્દ્રિય પોર્ટલ છે જે તમામ રાજ્યના જમીન રેકોર્ડ્સને એક જ સ્થળે ઉપલબ્ધ કરાવે છે.
અગાઉ જમીન રેકોર્ડ્સ જેમ કે ખતાઉની, જમાબંધી વગેરેને મેન્યુઅલી જાળવવામાં આવતા હતા. હવે આ બધું સંપૂર્ણ રીતે ડિજિટલ બની ગયું છે.
આ પોર્ટલના ફીચર્સમાં શામેલ છે:
- લગાન / કરની વિગતો
- રાજ્યવાર જમીન રેકોર્ડ સમીક્ષાઓ
- સ્ટેમ્પ ડ્યુટી અને રજિસ્ટ્રેશન વિગતો
- ડિજિટલ કેડાસ્ટ્રલ નકશા (Bhunaksha)
આનાથી નાગરિકો હવે ઘર બેઠા તથા કોઈ પણ સમયે જમીન સંબંધિત માહિતી જોઈ શકે છે.
Record of Rights (RoR) અને નકશા હવે ઓનલાઈન
RoR, જેને કેટલાક રાજ્યોમાં જમાબંધી અથવા ખતાઉની કહે છે, એ જમીનના માલિકીના હક, દાયિત્વ અને ઉપયોગ વિશે માહિતી આપે છે।
હવે તમે કરી શકો છો:
- RoR ઓનલાઈન તપાસ
- પ્લોટ પ્રમાણે જમીનનો નકશો જોવા
- અરજીની સ્થિતિ ટ્રેક કરવા
- દસ્તાવેજ તરત ડાઉનલોડ કરવા
આ ડિજિટલ પરિવર્તનથી જમીન કચેરીઓ પર ભાર ઓછો થયો છે અને પારદર્શિતા અને ઍક્સેસિબિલિટીમાં વધારો થયો છે।
કેવી રીતે ઓનલાઈન જમીન રેકોર્ડ મેળવવો?
👇 નીચેના સ્ટેપ્સ અનુસરો:
✅ પગલું ૧: રાજ્યનું અધિકૃત પોર્ટલ ખોલો
🔗 ઉપર આપેલા લિંક્સમાંથી તમારું રાજ્ય પસંદ કરો અથવા Google પર શોધો।
✅ પગલું ૨: જરૂરી સેવા પસંદ કરો
📜 RoR વિગતો, નકશો (Bhunaksha), નામ ફેરફારની સ્થિતિ, કે મિલકત કર માહિતી પસંદ કરો।
✅ પગલું ૩: વિગતો ભરો
📌 સર્વે નંબર, માલિકનું નામ, ગામ / તાલુકો / બ્લોક નામ કે ખસરો નંબર દાખલ કરો।
✅ પગલું ૪: રેકોર્ડ જુઓ અથવા ડાઉનલોડ કરો
📥 રેકોર્ડ તમારી સ્ક્રીન પર દેખાશે અને તમે તેને ડાઉનલોડ કે પ્રિન્ટ કરી શકો છો।
નિષ્કર્ષ
BHUNAKSHA અને DILRMP જેવી યોજનાઓના માધ્યમથી ભારત ડિજિટલ જમીન વ્યવસ્થાપન તરફ દ્રુતગતિએ આગળ વધી રહ્યું છે. આસામમાં BHUNAKSHA નો અમલ એ ટેકનોલોજીની મદદથી રાજ્ય શાસનને સરળ બનાવવાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે।
તમે જમીનના માલિક હોવ કે ખરીદનાર, વિકાસકર્તા કે સરકારી અધિકારી — આ પોર્ટલ્સ દ્વારા હવે જમીન સંબંધિત અધિકૃત માહિતી ઝડપથી, સુરક્ષિત રીતે અને સરળતાથી પ્રાપ્ત કરી શકાય છે।