भारतामध्ये शेती व जमीन ही केवळ मालमत्ताच नव्हे, तर अनेकांच्या उपजीविकेचा कणा आहे. महाराष्ट्र राज्यात भूमीशी संबंधित सर्व अभिलेख (Land Records) संगणकीकरण करून “महाराष्ट्र भूमी अभिलेख विभाग” (Mahabhulekh) द्वारे आता नव्या पोर्टलवर ऑनलाइन उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत.
या लेखात आपण जाणून घेणार आहोत:
- नवीन वेबसाईटबद्दल माहिती
- सातबारा (7/12) उतारा ऑनलाइन कसा पाहावा
- 8अ उतारा ऑनलाइन
- मालमत्ता पत्रक (Property Card) कसे डाउनलोड करावे
- क-प्रत (K Patra) काय आहे?
- जमीन मोजणी सेवा (e-Mojani) कशी वापरावी
- महत्त्वाचे फायदे आणि सूचना
✅ १. भूमी अभिलेख विभागाची नवीन वेबसाइट – ओळख
महाराष्ट्र सरकारने 2024 मध्ये ‘https://bhumiabhilekh.mahabhumi.gov.in’ ही भूमी अभिलेखांची नवीन वेबसाईट सुरु केली आहे. याआधी “mahabhulekh.maharashtra.gov.in” ही जुनी साईट होती, पण नव्या साईटवर अधिक युजर-फ्रेंडली इंटरफेस, वेगवान सेवा, व विविध ऑनलाइन फॉर्म व सुविधांचा समावेश करण्यात आला आहे.
प्रमुख ऑनलाइन सेवा:
- 7/12 उतारा
- 8A उतारा
- मालमत्ता पत्रक (Property Card)
- जमीन नकाशे (Village Maps)
- जमीन मोजणी (eMojani)
- क-प्रत (K Patra)
- फेरफार (Mutation) व त्यावरील स्थिती
✅ २. सातबारा उतारा (7/12 Extract) ऑनलाइन कसा पाहावा?
सातबारा उतारा हा जमीन मालकीचे, शेतीचा प्रकार, क्षेत्रफळ, नोंदी आणि कर्ज या गोष्टींचा अधिकृत दस्तऐवज असतो.
वापर कसा करावा:
- वेबसाईटवर जा – https://bhumiabhilekh.mahabhumi.gov.in
- “7/12 व 8अ” या पर्यायावर क्लिक करा
- जिल्हा, तालुका, गाव निवडा
- गट क्रमांक/सर्वे नंबर टाका
- “शोधा” वर क्लिक करा
- तुम्हाला 7/12 उताऱ्याची PDF मिळेल – ती डाउनलोड किंवा प्रिंट करता येते
✅ ३. 8अ उतारा (8A Extract) म्हणजे काय?
8A उतारा म्हणजे कोणत्या व्यक्तीची किती जमिनीवर मालकी आहे, याचे तंतोतंत वर्णन असतो. हा उतारा जमिनीचा ‘व्यक्तिनिहाय हिशोब’ दर्शवतो.
8A उतारा कसा मिळवावा:
- 7/12 प्रमाणेच प्रक्रियेनुसार, जिल्हा → तालुका → गाव → मालकाचे नाव टाकून 8अ ची PDF पाहता येते.
✅ ४. मालमत्ता पत्रक (Property Card) – शहरी भागांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे
शहरांमध्ये जमिनीच्या मालकीबाबत मालमत्ता पत्रक हे महत्वाचे दस्तऐवज आहे. हे पुरावे म्हणून गृहकर्ज, विक्री व्यवहारात वापरले जाते.
प्रक्रिया:
- https://bhumiabhilekh.mahabhumi.gov.in वर जा
- “Property Card” पर्याय निवडा
- जिल्हा व तालुका निवडा
- CTS नंबर टाका किंवा नावाने शोधा
- पीडीएफ डाउनलोड करा
✅ ५. क-प्रत (K Patra) काय असते?
क-प्रत म्हणजे जमिनीच्या फेरफाराची अधिकृत नोंद. म्हणजेच कोणत्याही जमीन व्यवहारांमुळे जर मालकी बदलली असेल, तर त्या मालकीबदलाची माहिती ‘क-प्रत’ मधून दिली जाते.
उपयोग:
- फेरफार प्रक्रिया तपासण्यासाठी
- मालकीवर वाद असल्यास पुरावा म्हणून
- कर्ज प्रक्रियेसाठी
✅ ६. जमीन मोजणी ऑनलाइन सेवा – eMojani काय आहे?
‘ई-मोजणी’ सेवा म्हणजे जमीन मोजणीसाठी ऑनलाइन अर्ज, मोजणी दिनांक तपासणे, प्रलंबित अर्ज पाहणे, व ऑनलाईन फी भरून मोजणी सेवा घेणे.
eMojani वापरण्याची प्रक्रिया:
स्टेप 1: अर्ज कसा भरावा?
- वेबसाईटवर ‘eMojani’ विभागात जा
- “नवीन मोजणीसाठी अर्ज करा” वर क्लिक करा
- आपली वैयक्तिक माहिती, मालमत्ता तपशील, कारण इ. भरा
स्टेप 2: अर्जाची स्थिती तपासणे:
- अर्ज क्रमांक/मोबाईल नंबर वापरून “अर्ज स्थिती” तपासा
स्टेप 3: फी भरून ऑनलाईन चालना द्या
- नेट बँकिंग/UPI द्वारे ऑनलाईन पेमेंट करा
स्टेप 4: मोजणी तारीख आणि अधिकारी यांची माहिती
- वेबसाईटवर “मोजणी वेळापत्रक” या विभागात तपासता येते
✅ ७. भूमी अभिलेख पोर्टलचे महत्त्वाचे फायदे
| फायदा | माहिती |
|---|---|
| पारदर्शकता | सर्व मालमत्ता व्यवहार ऑनलाइन झाल्यामुळे गैरव्यवहार थांबले आहेत |
| वेळेची बचत | तलाठी/पडताळणीसाठी वेळ घालवण्याची गरज नाही |
| अर्ज ट्रॅकिंग | अर्जाची स्थिती मोबाईलवरून पाहता येते |
| ऑनलाईन सेवांचा विस्तार | गावनिहाय नकाशे, फेरफार, मोबाईल अॅप अशा सर्व सेवा एकाच पोर्टलवर |
| अधिकृत दस्तऐवज | PDF मध्ये डिजिटल सही केलेले दस्तऐवज बँक, कोर्ट इत्यादीसाठी वैध |
✅ ८. मोबाईल अॅप्स आणि डिजिटल सुविधा
‘MAHA BHUMI ABHILEKH’ अॅप:
- Android अॅप Play Store वरून डाऊनलोड करता येते
- मोबाईलवरून 7/12, 8A, मोजणी अर्ज, Property Card पाहता येते
SMS/OTP आधारित लॉगिन:
- नागरिकांसाठी लॉगिन प्रक्रिया सोपी करण्यात आली आहे
✅ ९. महत्त्वाचे लिंक्स
| सेवा | लिंक |
|---|---|
| अधिकृत पोर्टल | https://bhumiabhilekh.mahabhumi.gov.in |
| जुन्या पोर्टलची लिंक | https://mahabhulekh.maharashtra.gov.in |
| eMojani डायरेक्ट लिंक | https://bhumiabhilekh.mahabhumi.gov.in/eMojani |
| मोबाईल अॅप | Google Play Store वर “Maha Bhumi Abhilekh” |
✅ १०. निष्कर्ष – नागरिकांनी वापरावा हा डिजिटल पर्याय
महाराष्ट्रातील प्रत्येक शेतकरी, जमीन मालक, व शहरी रहिवासी यांच्यासाठी ही नवी वेबसाईट म्हणजे क्रांतीच आहे. डिजिटल इंडिया योजनेत हे एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.
जर तुम्ही सातबारा, मोजणी किंवा प्रॉपर्टी कार्ड शोधत असाल, तर घरबसल्या ही माहिती तुम्हाला फक्त 2 मिनिटांत मिळू शकते. ही सेवा पारदर्शक आहे, अधिकृत आहे आणि पूर्णपणे डिजिटल आहे.
तुमच्या शेतजमिनीशी, शहरी मालमत्तेशी किंवा फेरफार अर्जाशी संबंधित कोणतीही माहिती पाहण्यासाठी आजच https://bhumiabhilekh.mahabhumi.gov.in ला भेट द्या!
Leave a Reply