ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਕਾਰਡ ਹੈ

ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਸਿਹਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਦਾ ਖਰਚਾ ਕਈ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ – ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਨ ਆਰੋਗਿਆ ਯੋਜਨਾ (AB-PMJAY) ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ ਜਾਂ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਕਾਰਡ ਯੋਜਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ₹5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈਲਥ ਇਨਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕਵਰੇਜ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। 2026 ਵਿੱਚ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ ਕਾਰਡ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਵੱਧ ਹਸਪਤਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

1. ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ ਕੀ ਹੈ?

ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਰਕਾਰੀ ਹੈਲਥ ਇਨਸ਼ੋਰੈਂਸ ਸਕੀਮ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਅਥਾਰਟੀ (NHA), ਮਿੰਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਫੈਮਿਲੀ ਵੇਲਫੇਅਰ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

• ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੈਸ਼ਲੇਸ ਅਤੇ ਪੇਪਰਲੇਸ ਇਲਾਜ।
• ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ₹5,00,000 ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਦਾ ਕਵਰੇਜ।
• ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਦੋਵੇਂ ਚੁਣੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ।
• ਕੋਈ ਅਗਾਊ ਭੁਗਤਾਨ ਜਾਂ ਛੁਪੇ ਖਰਚੇ ਨਹੀਂ।
• ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ SECC 2011 ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸੂਬਾਈ ਡਾਟਾਬੇਸ ਅਧਾਰ ’ਤੇ।

2. ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ 2026 ਲਈ ਯੋਗਤਾ

A) ਮੁੱਖ PM-JAY ਲਾਭਪਾਤਰੀ

• ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਗਰੀਬ ਘਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ (SECC 2011 ਅਨੁਸਾਰ)।
• ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਜ਼ਦੂਰ (ਘਰੇਲੂ ਮਜ਼ਦੂਰ, ਰੇਹੜੀ ਵਾਲੇ, ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕ ਆਦਿ)।
• ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹੈਲਥ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

B) 2026 ਦੀ ਨਵੀਂ ਵਾਧੂ ਯੋਗਤਾ

• 70 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੁਣ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਵਯ ਵੰਦਨਾ ਯੋਜਨਾ ਹੇਠ ਕਵਰ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ₹5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਕਵਰੇਜ ਮਿਲੇਗਾ ਭਾਵੇਂ ਇਹ SECC ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣ।

3. ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਫਾਇਦੇ

• ₹5,00,000 ਤੱਕ ਪ੍ਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਕਵਰੇਜ।
• 1500+ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪੈਕੇਜ (ਦਿਲ, ਕੈਂਸਰ, ਗੁਰਦਾ, ਨਿਊਰੋ ਸਰਜਰੀ, ਹੱਡੀਆਂ ਆਦਿ)।
• ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ 3 ਦਿਨ ਅਤੇ ਛੁੱਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ 15 ਦਿਨ ਦੇ ਖਰਚੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ।
• ਸਰਜਰੀ, ਦਵਾਈਆਂ, ਟੈਸਟ, ਕਮਰੇ ਦਾ ਖਰਚਾ, ICU, ਇੰਪਲਾਂਟ ਆਦਿ।
• ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਆਕਾਰ, ਉਮਰ ਜਾਂ ਲਿੰਗ ’ਤੇ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ।
• ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ – ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੁਣੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
• 100% ਕੈਸ਼ਲੇਸ ਅਤੇ ਪੇਪਰਲੇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ।

4. ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼

• ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ (70+ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ)।
• ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਫੈਮਿਲੀ ਆਈਡੀ।
• ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ (OTP ਲਈ)।
• ਫੋਟੋ ਆਈਡੀ (ਜੇ ਆਧਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ)।
• ਪੁਰਾਣਾ ਹੈਲਥ ਕਾਰਡ ਜਾਂ SECC ID (ਜੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ)।

5. ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਕਾਰਡ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਵਾਂ?

A) ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ

1. ਸਰਕਾਰੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ’ਤੇ ਜਾਓ: https://mera.pmjay.gov.in
2. Am I Eligible ’ਤੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।
3. ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦਿਓ ਅਤੇ OTP ਨਾਲ ਵੇਰੀਫਾਈ ਕਰੋ।
4. ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ/ਘਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਯੋਗਤਾ ਚੈਕ ਕਰੋ।
5. ਆਧਾਰ ਨਾਲ e-KYC ਪੂਰੀ ਕਰੋ।
6. e-Card (PDF) ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ।

B) ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਐਪ ਰਾਹੀਂ

1. ਗੂਗਲ ਪਲੇ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ।
2. ਮੋਬਾਈਲ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰੋ।
3. ਆਧਾਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਵੇਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਕਰੋ।
4. ਕਾਰਡ ਜਨਰੇਟ ਅਤੇ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ।

C) ਆਫਲਾਈਨ (CSC ਜਾਂ ਹਸਪਤਾਲ)

• ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ CSC ਸੈਂਟਰ ਜਾਂ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਹੇਲਪ ਡੈਸਕ (ਆਰੋਗਿਆ ਮਿੱਤਰ) ’ਤੇ ਜਾਓ।
• ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਜਾਓ।
• ਓਪਰੇਟਰ e-KYC ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟਿਡ ਕਾਰਡ ਦੇਵੇਗਾ।

6. ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਹਸਪਤਾਲ ਸੂਚੀ 2026 ਕਿਵੇਂ ਚੈਕ ਕਰੀਏ?

A) ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ ’ਤੇ

1. ਜਾਓ: https://hospitals.pmjay.gov.in
2. ਰਾਜ → ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਚੁਣੋ।
3. ਸਰਕਾਰੀ/ਨਿੱਜੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ, ਪ੍ਰੋਸੀਜਰ ਫਿਲਟਰ ਲਗਾਓ।
4. ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੇਖੋ।

B) ਐਪ ’ਤੇ

• Find Hospital ਵਿਕਲਪ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵੇਖੋ।

C) ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ

• ਟੋਲ ਫ੍ਰੀ ਨੰਬਰ 14555 ’ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।

D) ਆਫਲਾਈਨ

• ਨੇੜੇ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਂ CSC ’ਤੇ ਛਪੀ ਸੂਚੀ ਮਿਲੇਗੀ।
• ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਗੇਟ ’ਤੇ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਲੋਗੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

7. ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਰਡ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਹੈ?

1. ਚੁਣੇ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਓ।
2. ਆਰੋਗਿਆ ਮਿੱਤਰ ਡੈਸਕ ’ਤੇ ਜਾਓ।
3. ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਕਾਰਡ + ਆਧਾਰ ਦਿਖਾਓ।
4. ਹਸਪਤਾਲ ਪ੍ਰੀ-ਆਥਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਰਿਕਵੈਸਟ ਭੇਜੇਗਾ।
5. ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ।
6. ਛੁੱਟੀ ਵੇਲੇ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਮਿਲੇਗੀ।

8. ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟਿੱਪਸ

• ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਧਾਰ + ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਰੱਖੋ।
• ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਲਿਸਟ ਪਹਿਲਾਂ ਚੈਕ ਕਰੋ।
• ਕਵਰ ਕੀਤੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਪੈਸੇ ਨਾ ਭਰੋ। ਕੋਈ ਮੰਗੇ ਤਾਂ 14555 ’ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।
• ਕਾਰਡ ਦੀ PDF ਕਾਪੀ ਫ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਸੇਵ ਕਰੋ।
• 70+ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਵਯ ਵੰਦਨਾ ਯੋਜਨਾ ਅਧੀਨ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿਓ।

9. ਆਮ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (FAQs)

Q1: ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਕਾਰਡ ਬਣਾਉਣਾ ਫ੍ਰੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਆਨਲਾਈਨ ਜਾਂ CSC ਰਾਹੀਂ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ। PVC ਪ੍ਰਿੰਟ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਰਚਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Q2: ਕੀ ਕਾਰਡ ਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਹ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੈਧ ਹੈ।

Q3: ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਬਕਾਇਆ ਬੈਲੈਂਸ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖੀਏ?
ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਐਪ ’ਤੇ ਲਾਗਿਨ ਕਰਕੇ ਚੈਕ ਕਰੋ।

Q4: OPD ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ?
ਸਿਰਫ਼ ਜਦੋਂ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਖਾਸ ਪੈਕੇਜਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ।

Q5: ਜੇ ਮੈਂ SECC ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਤਾਂ?
ਜੇ ਤੁਸੀਂ 70+ ਸਾਲ ਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਯੋਗ ਹੋ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸੂਬਾ ਡਾਟਾਬੇਸ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

10. ਨਤੀਜਾ

ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ ਲੱਖਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ-ਰੱਖਿਆ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। 2026 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਘੇਰਾ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 70+ ਸਾਰੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ₹5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਕੈਸ਼ਲੇਸ ਇਲਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਡ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੈ – ਆਨਲਾਈਨ, ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ CSC/ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ।

ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਸਟ ਚੈਕ ਕਰਨੀ ਵੀ ਆਸਾਨ ਹੈ – ਪੋਰਟਲ, ਐਪ ਜਾਂ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ।

ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ ਨਾ ਲਏ ਜਾਂ ਜਾਇਦਾਦ ਨਾ ਵੇਚੇ।

✅ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈਬਸਾਈਟ: https://pmjay.gov.in
✅ ਹਸਪਤਾਲ ਖੋਜ: https://hospitals.pmjay.gov.in
✅ ਹੈਲਪਲਾਈਨ: 14555 (ਟੋਲ-ਫ੍ਰੀ, 24×7)

📌 ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ 2026 ਤੱਕ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਹਰ ਰਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਰਜ਼ੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ’ਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖੋ।